Điểm hẹn cuối tuần - kỳ 2-2009

- Thân chào các bạn đến với chương trình “Điểm hẹn cuối tuần” được phát trên sóng FM 97,5 Hz. Chương trình được phát sóng định kì vào chiều thứ sáu hàng tuần lúc……

- Chương trình kì này, Hạ Thi xin được giới thiệu với quý vị và các bạn 2 chuyên mục “Musis blog” và “Những trang viết hôm nay”. Mời quý vị và các bạn cùng theo dõi.

MUSIS BLOG:

Thưa quý vị! Âm nhạc là xuất phát từ cuộc sống, để rồi quay về phục vụ cuộc sống. Âm nhạc từ buổi sơ khai là những âm thanh độc đáo mà giản dị bật ra từ đời thường. Theo dòng thời gian, âm nhạc dần phát triển, trau chuốt và đạt đến đỉnh cao nghệ thuật. Mỗi nhà sáng tạo nghệ thuật là một nghệ sĩ, tự đi tìm một cách thể hiện riêng, cách sống riêng với niềm đam mê của mình. Xuất phát của niềm đam mê rất khác nhau, nhưng đích đến thì chỉ có một: phục vụ cuộc sống.

Âm nhạc phản ánh nhiều mặt của cuộc sống, từ đời sống thực đến đời sống tâm hồn. Qua mỗi lăng kính của người cảm thụ, âm nhạc được cảm khác nhau, nhìn nhận khác nhau và khắc họa khác nhau.

Giữa lúc thị trường âm nhạc đang bão hòa, các giá trị bị đánh đồng và đảo lộn, người nghe quá bận rộn với cuộc sống và hết hứng thú với những phô trương, ta bắt gặp nhạc Trần Tiến giản dị và giàu tính nhân văn, xuất phát từ những điều đơn giản nhất và phục vụ cho chính những điều vô cùng giản đơn. Nhạc Trần Tiến của thế kỉ này bắt nhịp một cách hài hòa với hơi thở thời đại, đồng thời giữ được nét riêng độc đáo, không bị lẫn lộn trong những sản phẩm phụ không mong muốn của giai đoạn kinh tế thị trường. Lắng nghe và cảm nhận âm nhạc Trần Tiến, ta thấy lí lẽ yêu thương luôn giản đơn, đó cũng là nơi bắt nguồn và kết thúc của cuộc sống. Đến với chuyên mục “Musis blog” hôm nay Hạ Thi sẽ giới thiệu đến quý vị và các bạn bài cảm nhận về Nét thực và giản dị trong âm nhạc Trần Tiến, bài viết “Âm nhạc Trần Tiến – Ngẫu hứng đời thực, giản dị mà độc đáo”, đăng trên ………….

Những ai yêu thích nhạc của Trần Tiến đã không ít lần được nghe những câu hát ngẫu hứng mà chứa đầy tình, lý và cả tâm hồn phóng khoáng của người nhạc sĩ. Cái hồn âm nhạc trong những phút ngẫu hứng ấy lạ nhưng quen, từ ca từ cho đến giai điệu. Cũng có sự bay bổng, lãng mạn và cũng có những bài hát hiện thực hoá cuộc sống, tình yêu con người.
Khi Trần Tiến du ca trên khắp nẻo quê hương đểA sáng tác Tạm biệt chim én, Chiếc vòng cầu hôn, Thành phố trẻ, Giai điệu Tổ quốc, Dòng sông mùa thu… Đó là Trần Tiến trẻ trung, giàu nhiệt huyết với một tuổi thơ dữ dội.

Cuộc cách mạng của Trần Tiến bắt đầu bằng hàng loạt những ca khúc ngẫu hứng. Đó là những cảm nhận chợt đến và nhạc sĩ là người nắm bắt được cái hồn đẹp để tạo nên những bài du ca.

“Sự khác biệt giữa tôi và người khác không phải vì cái mặt mà là điều ở bên trong cái mặt. Sự khác biệt của thế hệ, của kỷ niệm, của những bất hạnh và hạnh phúc khác nhau trong những cuộc đời khác nhau.”

Nhạc Trần Tiến rất chân thực, đời thường, đơn giản mà lại sâu sắc, nhiều ý nghĩa, giàu tính nhân văn. Có những bài rất lạ, độc đáo, vui vẻ khiến người ta nghe và hát theo, thấy tâm hồn chợt vui, chợt đồng cảm lạ…

Trần Tiến viết không phải vì sự yêu thích hay thị hiếu của người hâm mộ nhạc ông. "Tôi sáng tác nhạc cho những gì tôi cảm thấy thật quyến rũ, tôi không chỉ làm nhạc theo cách mà mọi người thích nghe!".

(www.coinguon.com). Nghe nhạc Trần Tiến, ta cảm nhận một nét trong trẻo, tươi xanh như chính tâm hồn ông vậy. Với ông, âm nhạc là thứ để sống. "Nhạc là con tàu đưa tôi đến một cõi sống khác, một cõi có thể là hành tinh của một hoàng tử bé nào đó. Với tôi, nhạc là một thứ để sống chứ không phải để thưởng thức. Âm nhạc sẽ bị quên đi, lời ca sẽ bị quên đi, chỉ còn lại cảm giác sống". (www.vietbao.vn).

Cảm giác sống đó, Trần Tiến đã chuyển tải thành mạch cảm xúc bất tận, cứ tự nhiên tuôn tràn và bay lên khỏi những suy tư đời thực, khỏi những vướng bận bởi mục đích sáng tác để vút cao thành một giai điệu, với ca từ là lời tâm sự, là điều muốn nói – mà đôi khi điều muốn nói đó chỉ là một trong những ánh nhìn vào đời thực. Ngẫu hứng trong âm nhạc Trần Tiến không chỉ là chút tùy hứng ở hoàn cảnh sáng tác, mà còn là mạch cảm xúc tự nhiên trong cả ca từ, đề tài lẫn mục đích hoàn thành tác phẩm. “Tôi không bao giờ có dự định viết nhạc cho thiếu nhi hay bà già, mà tôi chỉ viết khi có hứng. Mà hứng thì không biết sẽ dành cho ai, có thể là con voi trong sở thú!” (www.VnExpress.net).

Vì lẽ đó, nhạc của ông mang hơi thở thời đại, nhưng đậm chất dân tộc; mang một chút ngông nghệ sĩ, chút lãng du, nhưng không bừa bãi, cẩu thả mà vô cùng độc đáo và đầy tính nhân văn. Nghe “Mưa bay tháp cổ”, ta thấy rõ điều này.

Chỉ là chút cảm nhận về cội nguồn, về văn hóa, qua một lần trông thấy hình ảnh những ngọn tháp xen lẫn những ngôi mộ cổ chìm trong mưa, ông viết không để dự thi “Bài hát Việt” mà chỉ để những cảm nhận bay lên thành giai điệu, để thể hiện chút tình yêu với những giá trị lịch sử quê hương. Khi bài hát cất lên lần đầu, dòng cảm xúc người nghe lập tức được dẫn dắt, từ chỗ ngạc nhiên, chưa hiểu, đến chìm dần, sâu lắng…

Lắng nghe bài hát, ta thấy ca từ được tuôn ra rất tự nhiên, đôi chỗ không liền mạch, dường như là “nghĩ đến đâu hát đến đấy”. Giai điệu mộc mạc, đầy chất dân gian nhưng vô cùng độc đáo. Quen mà lạ, lạ nhưng vẫn là chất Việt, tâm hồn Việt. Thoạt nghe ta thấy chất huyền bí, sử thi, nhưng ẩn chứa trong mỗi câu từ là lời ca ngợi, tôn vinh nét đẹp vĩnh hằng của văn hóa dân tộc. Sự lặp lại của ca từ và giai điệu nói lên nét dung dị, giản đơn mà bền bỉ như chính những giá trị văn hóa mà ca từ đó, giai điệu đó miêu tả. Độc đáo là ở chỗ ca từ quyện vào trong giai điệu, tạo nên chất của ca khúc, nhưng đồng thời cũng là bức tranh tái hiện lại cái chất của đề tài – điều muốn lột tả. Đó cũng chính là tính nhân văn của “Mưa bay tháp cổ”. “Ca từ mang lời kinh về các vị thần, về trời đất, Phật, âm dương... trong cõi hư vô. Những kiếp người đi qua cõi đời mộng du, đi qua trái đất này. Tôi cảm ơn trời Phật, những đấng tạo hóa, cảm ơn cha mẹ đã sinh ra tôi và cảm ơn tất cả mọi người đã yêu mến tôi cho tôi nguồn vui sống với đời.” (www.vietbao.vn)

Sự trong trẻo, dung dị của âm nhạc Trần Tiến là xuất phát từ sự chân thực trong cảm xúc và sự am hiểu sắc thái âm nhạc dân tộc. Trong trẻo ở giai điệu tươi mát, trẻ trung. Dung dị ở ca từ, chất liệu âm nhạc. Nghe “Bình nguyên xa vắng”, ca khúc xuất hiện trong album “Đối thoại” của Hà Trần năm 2006 ta cảm nhận bức tranh bình nguyên xanh sống động, mượt mà. Đó chính là chất thực và bình dị mà độc đáo của cõi âm nhạc Trần Tiến. Giai điệu không chút gò bó, nhiều tiết nhịp được lặp đi lặp lại, là thể hiện chân thực nguồn cảm xúc đang chảy, chứ không phải là “nặn” ra, vẽ nên, hay cố gắng hoàn thành. “Gió núi hoang vu về, nước suối mênh mang tràn, hoa Quỳ trong nắng vàng. Lãng đãng sương giăng hồn, mái tóc hương đêm buồn. Quê nhà tôi thương nhớ…”. Vẫn với phong thái tự nhiên, nhẹ nhàng, ca từ tuôn ra như dòng suối nơi bình nguyên xanh trong kí ức tác giả; giai điệu êm ái, văng vẳng dịu dàng như vọng về từ sâu thẳm một miền kí ức nào đó, ngọt ngào, đẹp đẽ mà tha thiết xa vắng. Một lần nữa, ta bắt gặp sự hòa quyện, trộn lẫn giữa ca từ và giai điệu để vút lên những suy tư chân thực, sâu lắng.

Âm nhạc Trần Tiến dung dị, giản đơn không bởi vì ông thích sáng tác nên những ca khúc đơn giản, mà xuất phát chính từ quan niệm sống của chính tác giả, “âm nhạc là cuộc sống”, mà “sống là để yêu thương!”. “Giấc mơ Chapi” là một giấc mơ bình dị giữa đời thường nhưng mấy ai thực hiện được.

“Ở nơi ấy tôi đã thấy trên ngọn núi caoCó hai người, chỉ có hai người yêu nhauHọ đã sống không mùa đông không mùa nắng mưaCó một mùa, chỉ có một mùa yêu nhau…”

Chìm vào giai điệu tha thiết của "Giấc mơ Chapi" người ta mới thấy hết được cái chân thật, giản dị và trong sáng đến tuyệt vời của tình yêu. Tình yêu ấy dường như chỉ có trong giấc mơ mang tên Chapi. Nghe “Giấc mơ Chapi” mới thấy rõ chất lãng du, tình thương yêu cuộc sống của tác giả. “…Ai yêu tự do, yêu rừng xanh thì lên núi nghe đàn Chapi…”, mộng nhưng cũng rất thực “…tôi nghe Chapi chợt thấy nao lòng, vì một giấc mơ…”

Giai điệu bài hát trong sáng, khoáng đạt nhưng cũng dìu dặt như gió núi cao nguyên. Chính sự trong trẻo của âm hưởng núi rừng; ca từ giản đơn mà đầy tính triết lí, nhân văn sâu sắc về tình người, về khát vọng, mơ ước một cuộc sống đẹp đã tạo nên sự hài hòa, cái hay của ca khúc, chứ không phải hiệu quả phối khí. Bởi chỉ bằng sự giản dị của tiếng đệm ghita mộc là đủ tôn vinh cảm xúc “Giấc mơ Chapi”. Với Trần Tiến, độc đáo không phải là cầu kì, trau chuốt, bóng bẩy, hay độc đáo là tách biệt với đời, với người. Mà cái độc đáo làm nên màu sắc âm nhạc của riêng ông chính là sự giản đơn, gần gũi, thực… “Sơn càng mù mờ thì tôi càng hiện thực. Sơn càng cô đơn, càng thân phận, thì tôi càng đám đông...” (Trần Tiến tự so sánh với phong cách sáng tác của Trịnh Công Sơn - www.vietbao.vn)

Thực trong cảm xúc, thực bộc lộ qua ca từ, hát là nói bằng giọng của riêng mình. Bắt kịp cái mới của thời đại, nhưng chưa bao giờ rời xa cái chất của dân tộc. Điều này không chỉ thể hiện trong những giai điệu đậm chất quê hương mà còn độc đáo, sâu sắc trong cách vận dụng ngôn từ. “Ca từ là 50% của ca khúc, nhưng với tôi nó là 60 - 70% của ca khúc, nhất là với âm nhạc của thế giới hiện nay thì nó chiếm rất cao bởi lượng thông tin. Và tính giai điệu ngày nay phải nhường chỗ cho hòa âm, nhịp điệu, tiết tấu và lời ca. Vì vậy ca từ hiện đại cực kỳ quan trọng.” (www.vietbao.vn)

Cách vận dụng ngôn từ chính là một trong những yếu tố tạo nên nét độc đáo của âm nhạc Trần Tiến. Nhạc của ông không hề có tính công thức cứng ngắc, vì thế nó khác hẳn những đoạn nhạc tẻ nhạt thường thấy trong thể loại nhạc pop đang được thịnh hành. Trái lại, chúng có tính cách kể chuyện hay đối thoại thật mạnh mẽ. Ca từ được dùng trong những ca khúc của ông cứ bật ra, nhẹ nhàng tựa như văn nói, văn trò chuyện, không trau chuốt mà đầy tính triết lí nhân sinh. Mà ông kể chuyện thật, những câu chuyện trầm mặc mang hơi thở của cuộc đời, tả thực những con đường, những phố, những vùng miền đã từng in dấu chân nhạc sĩ. “…30 năm du ca một lần trở về thăm phố cũ, tôi thấy mình tạm dừng bước lãng du, dẫu đã muộn cũng ghi lại đôi nét kí họa về những con đường đã đi qua, những người đã gặp, đã đi chung cuộc hành trình qua cõi đời ngắn ngủi này. Đó là lời tạ lỗi của tôi với những gì cuộc đời đã cho. Đó là bức thông điệp của người con gửi lại quê nhà, của người em gửi vạn kiếp phôi pha, của người bạn đời thủy chung son sắt…” (Lời bạt của Trần Tiến trong album “Tự họa”).

…Chuyện một phố núi nghèo êm ả mà đầy những mảng hình ảnh chân thực về 1 góc cuộc đời. “…Thung lũng buồn, trong mờ sương, nhà tôi chênh vênh trên đèo mây. Phố núi nghèo, như bàn tay. Nhà bên kia vẫy nhà bên này…” Những câu chữ nhịp nhàng như thơ, giai điệu êm ả mà chất chứa nỗi buồn mênh mang tha thiết, nhưng không để nhìn thấy sự bi ai, sầu khổ mà cùng với sự đều đặn của ca từ, tính nhịp nhàng của giai điệu tác giả phác họa một “Phố núi” với nỗi buồn trôi đi, hiền hòa song hành với những cuộc đời nơi đó. Buồn mà không thống thiết, sầu thảm, buồn mà không mất đi niềm vui sống, buồn chỉ như một điều ngẫu nhiên trong đời, day dứt, man mác, mà để lại nhiều vương vất, xót xa… Nỗi buồn đó đã xuất hiện trong “Chị tôi”, cũng với giai điệu nhịp nhàng, đều dặn, trôi đi với ca từ xâu chuỗi thành một câu chuyện dài cả đời người. Không buồn ở giai điệu, ca từ… mà nỗi buồn nhân lên dần ở cái cách lặp đi lặp lại một đoạn nhạc, với mỗi lần lặp lại là một trang đời được lật sang, nhẹ nhàng mà đau đáu suy tư… Ở “Chị tôi”, không cần kĩ thuật của ca sĩ, không cần bản phối độc đáo, không cần ngôn từ sâu, rộng, triết lí để phải suy ngẫm, tất cả chỉ là sự lặp lại giản đơn một giai điệu với từ ngữ nhẹ nhàng, mà chứa đầy cảm xúc thực là đủ sâu lắng cho toàn bộ tác phẩm. Ngôn từ Trần Tiến còn sống động ở cách lột tả thực, đậm nét một chân dung, dù không sử dụng một từ ngữ nào bóng bẩy. “…thung lũng buồn, bên nhà rông. Người thiếu nữ vú cao môi hồng, tà váy rộng gió thổi tung, bắp chân trần như chớp đêm giông…” (Phố núi).
….Và chuyện về một đêm chơi vơi, nhạc sĩ tự họa bằng cây đàn ghita và những miền kí ức xa xôi, chắp vá, với những mảng màu rời rạc… “…Một màu xanh xanh, chấm thêm vàng vàng. Một màu xanh chấm thêm vàng cánh đồng hoang vu. Một màu nâu nâu, một màu tím tím, màu nâu tím mắt em tôi ôi đẹp dịu dàng…” Nếu như ở “Bình nguyên xa vắng”, “Ngẫu hứng phố”, “phố núi”… ca từ và giai điệu tuôn ra nhẹ nhàng như câu chuyện kể thì ở “Sắc màu”, câu chuyện thậm chí không có lời dẫn, không có nội dung tròn trịa; Đơn giản là những tự sự, những suy tư trầm mặc… tưởng như chỉ là tái hiện của những mảng kí ức không tên gọi, nhưng rồi ở cuối câu chuyện, như một lời kết, lời lí giải cho tất cả những tùy hứng bên trên, là một câu hỏi không lời đáp về chính mình, một cái giật mình đầy trắc ẩn. “Một đêm nhớ, nhớ…nhớ ra: mình một mình! Một đêm nhớ, nhớ ra… mình đã ở đâu đây? Một đêm trong đêm thâu! Làm sao vẽ bóng tối? Làm sao vẽ cánh hoa đêm…không màu?...” Nếu như có đứa con tinh thần nào của Trần Tiến gói gọn đầy đủ nét nhạc của ông: sự ngẫu hứng từ đời thực, đưa dòng giai điệu ngân lên từ những câu chữ rất đỗi đời thường; sự giản đơn làm nên độc đáo; câu chữ giản dị mà đầy trắc ẩn… thì, đó chính là “Sắc màu”.

…Rồi chuyện ngẫu hứng một lần về thăm con phố Hà Nội xưa. Chuyện ngẫu hứng, nên giai điệu như buông lơi, ca từ như lời kể, nhưng là kể về cả một miền kí ức xa xôi, thiêng liêng. Giản dị thôi với bụi bặm đường phố, bia hơi vỉa hè, với mùi ngô nướng xém, Hà Nội trở về gần gũi và bình thường, nhưng xa vời, khó với…

“Hà nội cái gì cũng rẻ chỉ có đắt nhất bạn bè thôiHà nội cái gì cũng rẻ chỉ có đắt nhất tình người thôi”…

Lời mở đầu “Ngẫu hứng phố” đã nghe như một trải nghiệm khá chua xót, đầy trách móc Hà Nội. Nhưng, đó chỉ là ngẫu hứng qua một lần dạo phố Hà Nội cùng một người bạn khá đồng cảm – Nguyễn Cường.

“…Hà Nội cái gì cũng buồn, buồn thương đến thế mùa thu ơiHà Nội cái gì cũng vui, rủ nhau ra phố bia hơi vỉa hẻHà Nội mùa mưa bạn bè tuổi thơ lội dòng sông phố nô đùaHà Nội mùa đông quán đê thơm nồng mùi ngô nướng xém.Hà Nội là em vụng dại thầm kín một thời thiếu nữHà Nội mẹ tôi vấn khăn nâu sòng , một đời áo cũ, thương con mắt đỏ chờ chồngHà Nội lúc nào cũng bụi, cả nhà ra ngắm hồ gươm xanh…”

Giản dị, đầy ngẫu hứng và đầy kỷ niệm!
“Hà Nội tiết trời giá lạnh chỉ cho êm ái bàn tay anhHà Nội có lần khóc thầm, chạy lên thang gác bóng mẹ còn đâuHà Nội có gì rất đau người ta yêu dấu đi không trở lạiHà Nội Hồ Gươm bình rượu ngàn năm để lại bên phố nghiêng buồnHà Nội nghìn thu lối xưa xa ngựa đành lòng thương nhớHà Nội đầu ô, một chiều đầu gió, một người không nỡ quay vềHà Nội lòng tôi giấc mơ xa vời của người xa quê”.

Chân thực, đời thường, đơn giản…mà sâu sắc! Đó là âm nhạc Trần Tiến, độc đáo bởi cách vận dụng ngôn từ, những điều ngẫu hứng từ đời thực trong 1 phong cách giản dị, mộc mạc quê nhà. 16 câu nhạc là 16 câu thơ, 16 tiếng gọi “Hà Nội!”. Cách vận dụng điệp từ trong âm nhạc Trần Tiến nghe sao gần gũi, không chút cường điệu, mà dịu dàng, sâu thẳm, chân thực. Nghe “Sắc màu”, “đen trắng”, “ngẫu hứng phố”… thấy những suy nghĩ chân thành như lời đối thoại của một câu chuyện kể, ngẫu nhiên hóa câu hát cứ vút lên, ngân nga cùng tiếng đàn ghita gỗ lúc trong trẻo, mộc mạc, lúc trầm buồn đầy tâm sự. Độc đáo ở chỗ ngẫu nhiên từ những điều giản dị đấy, nhưng chưa bao giờ là lơi lỏng những suy tư, cẩu thả trong nghệ thuật. Với Trần Tiến, cả đời đi học tiếng Việt vẫn còn chưa đủ để phục vụ cho nghệ thuật “sống với âm nhạc” của ông. “Suốt đời đấy! Phải suốt đời đi học tiếng Việt. Đi sang London ấy, đài BBC hỏi tôi có biết nói tiếng Anh không. Thì tôi bảo thế ông mời tôi đến đây làm gì, mời tôi phỏng vấn hay là mời tôi nói tiếng Anh. Tôi đang học tiếng Việt ông ạ. Họ tái mặt, và tay Trưởng ban Việt ngữ đài BBC bị kỷ luật, mất chức luôn(!)”.(www.vietbao.vn)

Hóm hỉnh, chân thật, mà tùy hứng, ngông như chính nét nhạc của mình, nhạc sĩ trả lời báo giới không chút suy tính về việc vận dụng ngôn ngữ Việt trong âm nhạc Trần Tiến.

Chất ngẫu hứng trong âm nhạc Trần Tiến như là một nét riêng độc đáo, rất nhiều ca khúc có tựa đề bình thường như chính cái cách mà người nhạc sĩ tài hoa này sáng tạo nghệ thuật: “Ngẫu hứng sông Hồng”, “Ngẫu nhiên”, “Tùy hứng lí ngựa ô”, “Tùy hứng lí qua cầu”, “Ngẫu hứng giao duyên”, “Ngẫu hứng phố”… rồi những đứa con tinh thần để lại cho giới thưởng thức âm nhạc nhiều ấn tượng sâu sắc với những suy tư, trắc ẩn như “Sắc màu”, “Mưa bay tháp cổ”, “Dòng sông mùa thu”, “Phố núi”… nhưng với chất ngông Trần Tiến, ông vẫn “thú nhận” đó cũng chỉ là những … “ngẫu hứng”! Chỉ là 1 chút ngẫu hứng, nhưng hình như là chắt chiu, trải nghiệm của cả một đời người. "Ðể viết một bài hát mới tôi chỉ cần 15 phút và ...50 năm kinh nghiệm". (www.coinguon.com)

NHỮNG TRANG VIẾT HÔM NAY

- Tiếp theo chương trình, mời quý vị và các bạn cùng theo dõi chuyên mục “Những trang viết hôm nay”.
- …………………………….
Quý vị và các bạn thân mến, chúng ta vừa theo dõi chương trình “Điểm hẹn cuối tuần” của Đài PTTH Đồng Nai, Hạ Thi xin chào và xin hẹn gặp lại quý vị trong trình tuần sau.

Điểm hẹn cuối tuần - kỳ 1-2009

- Thân chào các bạn đến với chương trình “Điểm hẹn cuối tuần” được phát trên sóng FM 97,5 Hz. Thưa quý vị! Nhịp sống hiện đại lôi cuốn những bước chân năng động, ồn ã với công việc, tấp nập với những lo toan, đôi khi việc giải trí ta cũng phải vội vã, thời gian không còn đủ cho những phút thưởng thức, chiêm nghiệm, và phân tích khía cạnh nghệ thuật của những sản phẩm mới thuộc về giải trí, nhưng đồng thời cũng chính là những suối nguồn cảm xúc nuôi dưỡng đời sống tâm hồn. Với nhu cầu thiết thực khơi dậy những mạch cảm xúc bất tận về văn học nghệ thuật để phần nào cân bằng nhịp sống hiện đại, Đài PTTH Đồng Nai hân hạnh giới thiệu đến bạn nghe đài chương trình “Điểm hẹn cuối tuần”, sẽ chuyển tải đến các bạn những thông tin cần thiết bổ ích về văn hóa, văn nghệ, báo chí, du lịch, điện ảnh, và mua sắm. Chương trình được phát sóng định kì vào chiều thứ sáu hàng tuần lúc……

Trong kì ra mắt thính giả đầu tiên này, Hạ Thi xin được giới thiệu với quý vị và các bạn 2 chuyên mục “Tủ sách của bạn” và “Những trang viết hôm nay”. Mời quý vị và các bạn cùng theo dõi.

TỦ SÁCH CỦA BẠN:

- Phần đầu chương trình, mời quý vị và các bạn đến với chuyên mục “Tủ sách của bạn” để cập nhật thêm vào thư viện sách riêng của mình những quyển sách hay, có giá trị.

- Tủ sách của bạn hôm nay sẽ giới thiệu đến quý vị và các bạn một tập thơ mới xuất bản của nhà thơ Ngọc Thùy Giang, tập thơ “Chia nửa cho ai?” NXB Hội nhà văn xuất bản tháng 9/2009.

- Thưa quý vị! Nhà thơ Ngọc Thùy Giang, tên thật là Nguyễn Đức Nguyên, sinh năm 1949, hội viên hội Văn học ngệ thuật tỉnh Đồng Nai. Sinh ra và lớn lên ở một vùng quê đất Long Thành, nhà thơ Ngọc Thùy Giang bắt đầu làm thơ từ rất trẻ, năm ông vừa tròn 11 tuổi. Những tác phẩm đầu tiên của ông khi đó viết về các chủ đề học trò, mùa xuân… Những năm cuối thập niên 60 – đầu thập niên 70 là thời gian chiến tranh khốc liệt, quê hương mịt mùng trong bom đạn.

Ngọc Thùy Giang trôi dạt từ Long Thành về Sài Gòn vừa đi học vừa làm thơ đăng trên các báo. Ông không chủ ý làm văn chương phản chiến nhưng đau thương tràn ngập thơ ông: Người chết trên rừng sâu hốc núi. Người ngã trên dòng sông buổi nao. Hòa bình, thanh bình, những tiếng ấy thường réo gọi trong thơ ông, chan chứa niềm tin về một ngày mai mơ ước.

Và nếu mai này thôi chiến chinh
Chim ca mừng nắng mới thanh bình
Khi quê hương trổ vàng bông lúa
Môi trẻ thơ cười thật ấm êm

Đó là bài thơ “Trong từng hơi thở” nằm trong tập thơ “Chia nửa cho ai” bài thơ này tác giả sáng tác năm 1970 và nhận giải ba của hội thi “Thơ ca mùa xuân” do đài PT Sài Gòn tổ chức.

- “Chia nửa cho ai” là tập thơ riêng đầu tay của Ngọc Thùy Giang sau gần 50 năm cầm bút. Được chọn lọc từ hàng trăm bài thơ in rải rác của tác giả, tập thơ này cũng là một cách nhà thơ “gửi đến người” tiếng nói của tâm hồn mình: tiếng nói tâm sự mà cũng là tiếng nói trước thời sự và thế sự. Tập thơ gồm bốn phần liên quan đến bốn chủ đề chính trong thơ Ngọc Thùy Giang. Ở phần đầu, “Chút hương ngày cũ” bạn đọc sẽ gặp lại những bài thơ tiêu biểu cho những năm tháng tuổi trẻ của ông:

Tất cả giờ đây đã nhạt màu
Tuổi trời chim mộng trót bay cao
Cho em một chút hương ngày cũ
Để khóc trong tim để nghẹn ngào

Có thể nói thời tuổi trẻ phản ánh trong thơ Ngọc Thùy Giang là một thời đầy hoa và lửa. Mộng mơ, khao khát tràn trong tim, nhà thơ gửi hết lòng mình cho niềm tin yêu và hy vọng vào một cuộc đời đẹp tựa những ước mơ:

Tôi muốn thấy ngày mai dù giông bão
Những con người không lừa đảo cùng nhau

Thuở sơ sinh cho đến lúc bạc đầu
Biết chia sẻ với thâm tình chân thật
Không phải yêu khi lòng đầy dao mác
Không phải cười khi kẻ khác khổ đau
Không phải vui khi tất cả nghẹ ngào
Không phải sống khi mọi người đã chết

Tình yêu thời hoa lửa ấy cũng lắm nồng nàn và lắm xót xa…

Mưa đã đầy trong nỗi nhớ này
Thưa em, chiều cũng rụng gầy vai
Ta nghe hồn đá xanh bia mộ
Từng giọt trần gian nhỏ ướt tay

Đọc “Mưa tương Như” của Ngọc Thùy Giang, nhà văn nhà báo Huỳnh Như Phương đã chiêm nghiệm: “Tôi thích hai chữ thưa em của anh, nó phả vào những từ ngữ có phần khuôn sáo kia, ý vị nồng đượm của cõi tình.”

Những bóng hồng đổ dài trong thơ ông khi thì nhẹ nhàng uyển

Rồi mùa thu gieo vàng trên đỉnh tháp
Bước em về mây thắp bốn phương che
Mưa rất nhẹ cho hồn đan lên tóc
Áo tung bay thương gót nhỏ hương thề

…khi lại thênh thang mây khói:

Ngày đã về trên đỉnh lá gầy
Nắng lên từ độ mới thơ ngây
Giờ trên tay đã se màu lụa
Thoáng bước em đi bóng đổ dài

- Phần thứ hai “Tự bao giờ tôi biết yêu thương” là những bài thơ thể hiện chút suy niệm trước cuộc đời của một người đã trãi qua những thăng trầm dâu bể. Nhà thơ không lí lẽ, cân đo về những “thiệt - hơn, mất – còn, không - có”, mà cảm nhận bằng trái tim với những xót xa về thời gian qua chuyến tàu dĩ vãng:

Hãy đưa tôi ra sân ga thời gian
Mua vé tàu về miền kí ức
Tiền trả là khát vọng đời lạc mất
Rơi rớt dọc đường những chặng tàu đi

Chút suy niệm ấy đôi khi nhẹ nhàng mà tươi tắn, tràn đầy niềm vui của một tâm hồn yêu thương cái đẹp:

Tự bao giờ tôi biết yêu thương
Bông lúa trổ gọi mùa về tha thiết
Tôi nợ ai điều chưa nói hết
Hay nợ người một giấc chiêm bao?...
Nếu chọn giữa thiên đàng và hiện thế
Tôi xin làm cát bụi trần gian
Để yêu người cho hết trăm năm
Dù cát bụi sẽ trở về cát bụi...

Thế mà đôi khi cũng thoảng đâu đó những tư lự trầm mặc, những nỗi niềm chưa kể cùng thơ, để rồi khi những phút giao mùa về nhà thơ lại một mình suy nghiệm:

Cuối năm một chút buồn chưa nói
Một chút buồn không hẹn chút vui
Ta đốt thời gian thành sương khói
Rải lên mái tóc muối tiêu đời

- Qua chủ đề tình yêu trong phần thứ 3 “Cớ gì hoa lá xôn xao”, thơ Ngọc Thùy Giang cho thấy hạnh phúc cũng có thật như niềm thống khổ. Dù là tình đầu sương khói, tình xa thất lạc, tình cuối nồng nàn hay tình xưa vừa nhóm lửa, tất cả đều gọi gió về làm xôn xao hoa lá. Người tình nhân trong thơ ông dễ tính, không đòi hỏi gì nhiều ngoài tấm lòng chân thật:

Dấn thân làm người yêu của nhà thơ
Em có tiếc những lụa là gấm vóc?
Dù tiếng cười luôn kề bên tiếng khóc
Hót lên đi hỡi chim nhỏ tuyệt vời!

Giản đơn và thầm lặng, người phụ nữ trong đời tưởng như nhỏ bé bình thường, mà rất đẹp trong tim nhà thơ

May mắn còn em giữa cuộc đời
Để ta về lúc chán rong chơi
Chợt nghe lời hát ru con ngủ
Mới biết tình yêu vẫn tuyệt vời

- Phần 4 của tập thơ “Thương nhau chẳng biết làm sao khóc”, bạn đọc đến với chủ đề tình bạn, với giọng thơ riêng biệt, độc đáo của tác giả, mà đồng thời là đến với sự đồng cảm cùng nhà thơ. Chìm vào những dòng thơ nhịp nhàng, du dương như nỗi nhớ da diết trong lòng tác giả gửi đến những người bạn đã khuất, mà ta nghe như đang chạm vào một vùng xúc cảm thiêng liêng, chạm rồi phải vội vàng rụt tay lại, vì sợ khuấy động một nỗi đau đến nao lòng, xót dạ…

Thôi bây giờ mày cũng đã bình yên
Con chim lạ tắt bên trời tiếng hót
Rượu chiều nay chỉ một mình tao rót
Uống một mình, say đến chết thì thôi!

Đau quá hóa khinh đời, nhà thơ bỗng nuốt giọt nước mắt chảy ngược vào trong mà ngất ngưởng thù tạc với hương hồn bạn…

Thôi bây giờ ở một cõi mù tăm
Mày có nhớ về đây cùng tao uống
Trời đất say hay tao đà ngất ngưởng
Để chửi mày: “Đồ chết tiệt, Thọ ơi!”.

Như nhận xét của nhà văn nhà báo Huỳnh như Phương thì “Phải nói rằng thơ Ngọc Thùy Giang khác hẳn về giọng điệu trong chủ đề tình bạn. Với những bài viết cho Nguyễn Tất Nhiên, Nguyễn Đức Thọ, Nguyễn Đăng Hà… giọng trữ tình mượt mà bỗng chuyển sang giọng ngất ngưởng, khinh bạc, đôi khi pha lẫn cả tiếng chửi thề. Người thơ trân quý bạn bè, vì bạn bè là một phần cuộc đời anh, làm thức dậy một khía cạnh con người anh”

Chẳng bao lâu chúng ta là khứa lão
Hết một đời làm bạn cùng nhau
Suốt chặng đường đi qua giông bão
Vẫn yêu thương như thuở ban đầu

Và rồi…

Lâu gặp nhau lòng đôi khi nhơ nhớ
Gặp nhau hoài đâm chán cả nhân gian
Vẫn mơ ước khi nào ta sạch nợ
Rót cho nhau ly thân ái tràn đầy

- Thưa quý vị, tập thơ “Chia nửa cho ai”, tác giả Ngọc Thùy Giang, NXB Hội nhà văn xuất bản tháng 8 năm 2009. Hiện đang có bán tại các siêu thị sách tại Biên Hòa Đồng Nai. Quý vị và các bạn có thể sưu tầm để bổ sung cho tủ sách hay của mình.


NHỮNG TRANG VIẾT HÔM NAY

- Tiếp theo chương trình, mời quý vị và các bạn cùng theo dõi chuyên mục “Những trang viết hôm nay”

- Quý vị thân mến! Chuyên mục “Blog cuối tuần” của báo Đồng nai hình thành từ đầu năm 2008, đến nay đã duy trì gần hai năm, và đăng tải khoảng trên dưới 50 bài viết của đọc giả trong tỉnh. Đây có thể xem như một góc tản mạn nhỏ của những cây bút chuên va k chuyen thiên về cảm xúc. Thứ bảy cuối tuần ngồi café sáng, sau những bản tin, những sự kiện nóng, ta lại lắng lòng với những suy tư, song hành với tác giả, khi thì đi vào những miền xa thẳm trong cõi ấu thơ, lúc lại bồng bềnh trong những vùng nhớ nhung khắc khoải, cũng có lúc sẽ bật khóc khi rơi vào khoảng sâu thẳm nào đó không chỉ của riêng một ai…

Chuyên mục Blog cuối tuần phần nào làm giảm bớt áp lực công việc, cuộc sống và đưa đến bạn đọc chút xúc cảm của ngày nghỉ cuối tuần. Chuyên mục “Blog cuối tuần” của tuần này, số ra ngày 12/09/09 sẽ giới thiệu đến bạn đọc một bài viết với lối văn mềm mại, giản dị mà đọng lại nhiều câu hỏi đáng suy ngẫm. Câu chuyện nhỏ về một bà mẹ quê với cô con gái cử nhân trẻ phản ánh một góc nhìn mới về hai chữ “sư phạm” mà đôi khi nhịp sống hối hả hiện nay chúng ta quên nhìn về nó. “Nỗi buồn một người mẹ” không dài nhưng là sự hòa nhịp của 2 dòng cảm xúc đối lập, một là nét cảm xúc đẹp được viết nên bởi trái tim rung cảm trước hình ảnh bà mẹ quê nghèo bỏ một ngày làm rẫy để đi dự ngày con gái lãnh bằng cử nhân, và một là sự nuối tiếc, suy tư trước cách cư xử chưa đẹp chưa hay của một vài cá nhân sống và phục vụ cho môi trường sư phạm… Tuy đối lập nhưng hòa quyện, cảm xúc này làm bật lên cảm xúc kia, và nếu thiếu một trong 2 bài viết lại trở nên nhỏ nhặt, bình thường. Đọc và suy ngẫm mới thấy hết nét đẹp nhân bản nhẹ nhàng mà sâu lắng trong lòng người viết, bởi trước một sự việc tưởng chừng như quá đỗi bình thường, lại hóa một ray rứt, một nuối tiếc, một nét buồn sâu đậm… để rồi bật lên thành một câu hỏi khó trả lời. Một chút cảm nhận thoáng qua, ngắn ngủi nhưng đọng lại câu hỏi nhiều suy tư sẽ để lại vương vấn trong lòng người đọc.

- “Nỗi buồn một người mẹ” tùy bút của tác giả Hoa Hạ sẽ đăng trên chuyên mục “Blog cuối tuần” Báo Đồng Nai số ra ngày 12/09/09, mời quý vị và các bạn cùng đón xem.

Quý vị và các bạn thân mến, chúng ta vừa theo dõi chương trình “Điểm hẹn cuối tuần” của Đài PTTH Đồng Nai, Hạ Thi xin chào và xin hẹn gặp lại quý vị trong trình tuần sau.